Gepland gedrag

gepland gedragDoelen voor komend jaar halen? Dit bepaal jij helemaal zelf! Om je weg beter in kaart te kunnen brengen is de Theorie van gepland gedrag van (Azjen, 2005) erg handig.

De weg van jou gedrag (doelen) is het beste om in kaart te brengen door na te denken met welke intentie je iets doet en met welk gedrag je iets gaat vertonen. Dit wordt binnen gedragsverandering ook wel gedragsintentie genoemd. Volgens (Azjen, 2005) wordt je gedragsintentie gestuurd door drie determinanten (factoren die een ontwikkeling bepaalt). Dit zijn je eigen opvattingen, je houding (attitude), opvattingen van anderen (subjectieve normen) en inschatting van eigen mogelijkheden om het gedrag uit te voeren (eigen effectiviteit). In figuur 1 zie je een schematische weergave van de koppelingen tussen alle determinanten, gedragsintentie en gedrag. Kort en krachtig zal ik je het proberen uit te leggen.

Gepland gedragFiguur 1: Theory of Plannend Behavior, Azjan,2005

  • Achtergrond zijn gedragingen die alleen TE beïnvloeden zijn via de drie determinanten (A,S,E) en de intentie.
  • Attitude, subjectieve normen en eigen effectiviteit bepalen samen de intentie tot bepaald gedrag.
  • Intentie is een belangrijke factor voor het werkelijke gedrag. Tevens is eigen effectiviteit net zo belangrijk. Want hiervoor zijn belangrijke vaardigheden nodig om bepaalde barrières (verstoringen) te overwinnen.
  • De daadwerkelijke uitvoering van gedrag leidt tot feedback over de verwachtingen die men had.

Het lijkt een ingewikkeld model, maar het ondersteunt jou bij het bedenken van een plan voor jouw doel. Het geeft voldoende inzicht waarom je wel of niet jouw doel kunt behalen. Wanneer je erachter komt dat jouw gestelde doel te groot is moet je hem verkleinen waardoor jouw doel wel haalbaar is. Door kleine doelen(subdoelen) vast te stellen blijft de weg naar jouw einddoel erg uitdagend en haalbaar. Hierdoor blijf je meer gemotiveerd en haak je niet af bij een kleine tegenslag.

Maak gebruik van dit model voor komend jaar en laat ons weten wat jouw doel is voor komend jaar! Heel veel succes en laat 2016 een mooi, gelukkig, gezond en een sportief jaar worden.

 

Veel liefs, Stefanie.

 

  1. Hoi Danny,

    Allereerst wil ik je bedanken voor je reactie. Ik vind het leuk om te lezen dat je mijn blog hebt gelezen en vind dat je mijn blog op een mooie manier hebt aangevuld. Je geeft een extra handvat voor de mensen die gedrag willen veranderen. Dank hiervoor.

    Gedragsverandering is een bijzonder groot proces die je helaas niet in 1 week behaald hebt. Er zijn zoveel wegen die je kunt bewandelen om het gedrag te veranderen. Dit is voor jou vast niet onbekend. Mijn doel van deze blog is dan ook niet dat lezers dit model moeten gebruiken, maar het kunnen gebruiken. Er zijn zullen veel mensen zijn die dit model wel makkelijk kunnen toepassen in hun weg van verandering, en een aantal niet.
    Wanneer fanatiekelingen meer willen weten en meer advies op maat willen hebben kunnen ze uiteraard bij Yentl terecht.

    Nogmaals erg bedankt voor je aanvulling en hoop natuurlijk dat je vaker mijn blog zult lezen. Mocht je nog vragen of opmerkingen hebben dan hoor ik dit graag van je.

    Groet, Stefanie

  2. Beste Stefanie,

    Ik kwam net toevallig langs dit artikel en wilde er graag op reageren. Waar jij over spreekt is een model voor gepland gedrag. Het meeste gedrag vindt echter vaak onbewust plaats, en ook bij gepland en bewust gedrag hebben onbewuste processen en obstakels grote invloed op het uiteindelijke gedrag. Het model van Azjen bestaat al erg lang (ver voor 2005) en toch heeft het veel gedragsproblemen niet kunnen oplossen. Dat komt door het grote aandeel van onbewuste processen; de correlatie tussen bijv. attitudes, intenties en daadwerkelijk gedrag is vaak vrij laag. Bij iets als goede voornemens is het model niet voldoende om de weerstand en obstakels weg te nemen. Daarbij is het maar de vraag in hoeverre mensen alle factoren uit het model accuraat kunnen inschatten m.b.t. zichzelf.

    Wat beter zou zijn om goede voornemens om te zetten in daadwerkelijk gedrag, is het gebruik van implementatie intenties. Dit zijn duidelijke acties (i.p.v. ‘wensen’) in de vorm van “als situatie X, dan gedrag Y”. Door een concreet gedrag te koppelen aan een concrete situatie vindt het eerder plaats. Goede voornemens worden vaak doorgeschoven (“ik doe het morgen wel, nee echt!”) of mensen denken er simpelweg niet aan omdat het een abstract idee blijft dat op 1 januari is bedacht en niet gekoppeld is aan het dagelijkse situaties. Stel, je wil meer fruit eten in 2016, dan ziet een implementatie intentie er als volgt uit: “telkens wanneer ik in de supermarkt ben, koop ik eerst een zak fruit voordat ik verder winkel.” Als je daarbij ook nog eens goed nadenkt over mogelijke obstakels, hoe je deze kan tackelen en welke doelen je in het verleden al hebt gehaald, dan wordt de kans veel groter dat de intenties zich omzetten in gedrag. Heel simpel gezegd: je wenslijst wordt een concrete actielijst die gekoppeld is aan plaats en tijd.

    Hopelijk heb je hier wat aan, en vooral de mensen die nu fanatiek bezig zijn met hun goede voornemens natuurlijk 🙂

    Groeten,

    Danny van der Roest
    – Specialist gedragsverandering bij Maverick

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

CommentLuv badge